Chương 6 — Nhà họ Đậu
Tử Mạch Trường An · Trang 2 / 4
Hai anh em từ nhỏ đã thông minh hơn người, theo ông ngoại Triệu cử nhân đọc sách, khi lớn lên, được đưa đến Quốc Tử Giám ở Kinh đô theo học.
Năm Chí Đức thứ mười ba, hai anh em cùng một lúc được ghi tên trên bảng vàng.
Người anh đỗ nhị giáp hạng thứ ba, người em đỗ nhị giáp hạng thứ ba mươi bảy.
Nhà họ Đậu từ đây mới thực sự phú quý hẳn lên.
Về sau người anh đỗ được thứ cát sĩ, ở lại Hàn Lâm viện, quan sát chính sự ở Hành Nhân ty. Người em thì được bổ ra ngoài làm một chức huyện thừa ở huyện Tiến Hiền, phủ Nam Xương.
Ông nội của Đậu Tri Vi rốt cuộc phúc phận mỏng manh, vinh quang chưa được mấy năm đã cưỡi hạc về trời.
Lúc ông mất, hai anh em đều không có mặt bên cạnh.
Hai anh em về quê thủ tang, hết tang kỳ lại hồi Kinh chờ bổ khuyết.
Người anh là thứ cát sĩ, từng ở Hành Nhân ty, chẳng bao lâu đã mưu được chức ngự sử Đô Sát viện. Người em mất cả nửa năm trời lận đận, nhờ người anh chạy vạy mới mưu được chức kinh lịch ở Kinh Lịch ty của Án Sát ty Vân Nam.
Trong ấn tượng của người em, Vân Nam núi non hiểm trở, sông nước độc hại, mưa độc sương mù đầy trời, từng có quan viên trên đường đến nhậm chức đã đột nhiên mắc bệnh mà chết, căn bản không phải chỗ cho người ta sống.
Nếu tiếp tục ở lại Kinh đô chờ bổ khuyết, thứ nhất là hai anh em họ mới bước chân vào quan trường, chức tốt e rằng chẳng dễ gì mưu được; thứ hai là quan triều đình ba năm thăng một cấp, đợi đến khi y mưu được chức tốt, e rằng người anh đã sớm thăng lên tòng lục phẩm mất rồi.
Y càng nghĩ càng thấy vô vị, bèn từ quan trở về huyện Chân Định.
Ngày tháng của nàng Triệu vốn sống vừa thể diện vừa thư thái, nếu nói có gì chưa thỏa nguyện, thì đó là hai người con trai đều làm quan nơi xa, nàng sợ lúc mình chết cũng giống như ông nhà, chẳng có con trai nào ở bên đưa tiễn.
Đậu Diệu Thành về quê, nàng đương nhiên là mười phần mười bằng lòng.
Dù sao con trai lớn quan lộ hanh thông, con trai thứ hai trở về, vừa khéo có thể hầu hạ, tận hiếu trước mặt nàng, lại có thể giúp quán xuyến việc nhà.
Đậu Diệu Thành, với vầng hào quang tiến sĩ cập đệ trên đầu, so với các bậc tổ tiên như Đậu Quyến làm ăn buôn bán tự nhiên không thể nói cùng một lẽ.
Bạc đổi được ở Kinh đô không còn dùng để mua bán trang sức nữa, mà trở thành tiền cho vay nặng lãi, hoặc cho vay với những hàn lâm nghèo khó; hoặc cho vay với những vị quan cỡ bảy phẩm "hạt vừng" vừa mới mưu được chức ra ngoài làm quan, cần một khoản bạc lớn để giao tế và sắm sửa kiệu quan, áo mũ quan; hoặc cho vay với những phong cương đại lại từ nơi khác về Kinh báo cáo công việc, cần mời khách đưa quà. Sau đó, theo mức thăng giáng của các quan viên ấy, nhà họ Đậu bắt đầu nhúng tay vào đá xây dựng sông ngòi, lương thảo cho chín trấn biên cương, giấy phép bán muối ở Nam Giang...
Bạc tuôn về như nước chảy, khiến nàng Triệu và Đậu Hoán Thành hoa cả mắt, trong lòng kinh sợ không yên.
Đậu Hoán Thành, lúc này đã là Hữu thiêm sự của Đô Sát viện, không chỉ một lần cảnh cáo người em: »Trăng tròn thì khuyết, nước đầy thì tràn. Em vẫn nên giấu bớt tài năng đi một chút.«
Đậu Diệu Thành chẳng để bụng: »Kẻ liều to gan thì chết no, kẻ nhát gan thì chết đói. Ta đây cũng chỉ là mượn oai hùm mà thôi. Khi nào anh về hưu, món buôn bán này ta cũng sẽ không làm nữa.«
Đậu Hoán Thành lại cho rằng thứ tiền này kiếm chẳng được sạch sẽ: »Hàng Nam bán Bắc, dù sao cũng là kiếm được đồng tiền khó nhọc. Em làm như thế, là quan thương cấu kết! Là phát tài trên nỗi khổ của quốc gia!«
Đậu Diệu Thành cười lạnh: »Đại huynh lúc này mới chê tiền bẩn tay sao? Lúc huynh muốn mua bản khắc Tống quý hiếm, sao chẳng chê tiền bẩn? Lúc huynh muốn giúp đỡ cô nhi của đồng liêu, sao chẳng chê tiền bẩn...«
»Huynh đấy!« Đậu Hoán Thành tức đến run cả môi.
Hai anh em bất hoà mà chia tay.
Triệu thị nhìn mà đau lòng, khuyên Đậu Diệu Thành: »Con hãy nghe lời anh con đi! Nó làm việc ở Đô Sát Viện, chuyên đàn hặc trăm quan, trông thấy nhiều chuyện, nó sẽ không hại con đâu.«